هوش مصنوعی در بنگاه‌های منطقه؛ از آزمایش تا بهره‌برداری واقعی

سازمان‌های منطقه‌ای در گذار از مرحله آزمایش هوش مصنوعی به بهره‌برداری واقعی هستند. آنچه دو سال پیش با دموهای نمایشگاهی و پروژه‌های آزمایشی محدود آغاز شد، امروز به بحثی جدی درباره بازطراحی فرایندها، بازآموزی نیروی انسانی و بازنگری مدل‌های کسب‌وکار رسیده است. به گفته مشاوران تحول دیجیتال، فاصله میان سازمان‌هایی که این فناوری را در دل فرایندهای خود جای داده‌اند و آنهایی که در مرحله نمایش باقی مانده‌اند، در فصل‌های اخیر پررنگ‌تر شده است.

از آزمایش به تولید؛ کجای مسیر ایستاده‌ایم

مشاهدات بازار نشان می‌دهد سازمان‌های پیشرو منطقه از استفاده آزمایشی به کاربردهای عملی رسیده‌اند؛ از پاسخ‌گویی خودکار به مشتریان و تحلیل اسناد تجاری تا پیش‌بینی تقاضا و بهینه‌سازی زنجیره تأمین. در این میان، پرسش محوری مدیران دیگر این نیست که آیا هوش مصنوعی مفید است یا نه؛ پرسش این است که کدام کاربرد را باید اول بردار و چگونه ارزش آن را اندازه بگیرند. تحلیلگران معتقدند پروژه‌های موفق آنهایی هستند که از یک مسئله دردناک و مشخص کسب‌وکار شروع شده‌اند، نه از خود فناوری. به تعبیر یکی از مدیران تحول دیجیتال، انتخاب کاربردهای محدود اما عمیق، نرخ موفقیت به‌مراتب بالاتری نسبت به تلاش برای تغییر هم‌زمان همه‌چیز نشان داده است.

موانع اصلی؛ داده، استعداد و فرهنگ سازمانی

سه مانع بیش از همه در گفت‌وگوهای مدیران منطقه تکرار می‌شود: کیفیت و دسترس‌پذیری داده‌ها، کمبود نیروی متخصص و مقاومت فرهنگ سازمانی در برابر تغییر. به گفته ناظران، بسیاری از سازمان‌ها پس از شروعی پرشور، در مرحله تبدیل مدل‌های آزمایشی به خدمات پایدار متوقف می‌شوند؛ جایی که مسائل حکمرانی داده، امنیت و هزینه زیرساخت خود را نشان می‌دهد.

تجربه جهانی نیز نشان می‌دهد شرط موفقیت، سرمایه‌گذاری هم‌زمان در فناوری و انسان است؛ برنامه‌های بازآموزی کارکنان و تعریف نقش‌های تازه سازمانی، چیزی نیست که بتوان آن را به مرحله بعد موکول کرد.

کدام صنایع جلوتر هستند

در منطقه، خدمات مالی، خرده‌فروشی و مخابرات در پذیرش کاربردهای هوش مصنوعی نسبتاً جلوتر از سایر صنایع حرکت می‌کنند؛ هر سه، صنعتی داده‌محور با تعامل گسترده مشتری به شمار می‌روند. صنایع تولیدی و انرژی اما با شتاب در حال جبران هستند و کاربردهای نگهداشت پیش‌بینانه تجهیزات و بهینه‌سازی مصرف انرژی در صدر برنامه‌های آنهاست و هر فصلی که می‌گذرد، فهرست کاربردهای عملیاتی این فناوری در منطقه بلندتر از فصل پیش می‌شود.

در همین حال، شرکت‌های کوچک و متوسط منطقه نیز با تکیه بر ابزارهای آماده و سرویس‌های ابری، فاصله خود را با بنگاه‌های بزرگ کمتر می‌کنند؛ روندی که به باور ناظران، دموکراتیزه‌شدن دسترسی به این فناوری را از شعار به واقعیت نزدیک کرده است.

برای بنگاه‌های منطقه، پیام فصل پیش رو روشن است: مزیت رقابتی دیگر در دسترسی به ابزارها نیست، در توان تبدیل آنها به ارزش واقعی است. سازمان‌هایی که این گذار را جدی بگیرند، فاصله‌ای دشوار برای رقبا خواهند ساخت و در بازارهایی که سرعت تصمیم همه‌چیز را تعیین می‌کند، چند گام جلوتر حرکت خواهند کرد.