رشد مصرف بنزین در آبان ۱۴۰۵ منفی شد؛ کارت هوشمند و سیانجی

به گزارش TradePulse، رشد مصرف بنزین در کل کشور در آبان ۱۴۰۵ منفی شده است؛ تحولی که با اجرای بسته‌ی سیاست‌های مدیریت مصرف دولت چهاردهم محقق شده و در گزارشی تصویری در ۱۹ آبان ۱۴۰۵ (۱۰ نوامبر ۲۰۲۶) به آن پرداخته شده است. دو بازوی اصلی این بسته‌ی سیاستی، سامانه‌ی کارت هوشمند سوخت و توسعه‌ی مصرف سی‌ان‌جی در ناوگان حمل‌ونقل است.

• رشد مصرف بنزین کل کشور در آبان ۱۴۰۵ وارد محدوده‌ی منفی شد.
• مهار رشد مصرف به سیاست‌های مدیریت مصرف دولت چهاردهم نسبت داده شده است.
• کارت هوشمند سوخت و افزایش مصرف سی‌ان‌جی ستون‌های اصلی این سیاست‌اند.
• در کرمانشاه، توسعه‌ی مصرف سی‌ان‌جی به صرفه‌جویی ۲۸ میلیون لیتری بنزین انجامیده است.

رشد منفی مصرف بنزین یعنی چه؟

رشد منفی به این معناست که حجم مصرف بنزین کشور نسبت به دوره‌ی مشابه پیشین نه‌تنها بیشتر نشده، بلکه کاهش یافته است. برای محصولی که سال‌ها رشد پیوسته‌ی تقاضا را تجربه کرده، تغییر جهت نمودار مصرف یک تحول قابل توجه در بازار سوخت داخلی به شمار می‌رود.

تا پیش از این، گسترش ناوگان شخصی و افزایش سفرهای درون‌شهری، تقاضای بنزین را بالا برده بود. ورود نمودار رشد به محدوده‌ی منفی نشان می‌دهد سیاست‌های سمت تقاضا توانسته‌اند مسیر این منحنی را تغییر دهند.

کارت هوشمند سوخت چگونه تقاضا را مدیریت می‌کند؟

سامانه‌ی کارت هوشمند سوخت، توزیع بنزین را از حالت آزاد به الگوی رصدشده منتقل می‌کند. با ثبت مصرف هر خودرو در جایگاه‌ها، امکان تفکیک سهمیه‌ها، شناسایی الگوهای غیرعادی مصرف و جلوگیری از خروج بی‌حساب سوخت یارانه‌ای از چرخه‌ی رسمی فراهم می‌شود.

همین قابلیت رصد است که اجرای سهمیه‌بندی هدفمند را عملی می‌کند؛ ابزاری که پیش‌تر نیز در نظام توزیع سوخت کشور تجربه شده و اکنون با هدف مهار رشد تقاضا به میدان بازگشته است.

سی‌ان‌جی؛ موتور جایگزینی بنزین

افزایش مصرف سی‌ان‌جی در کنار مهار بنزین نشان می‌دهد بخشی از تقاضا به‌جای حذف، به سمت سوخت جایگزین هدایت شده است. خودروهای دوگانه‌سوز و ناوگان حمل‌ونقل عمومی، اصلی‌ترین مصرف‌کنندگان این جایگزین‌اند.

مقیاس این جایگزینی در سطح استان‌ها چشمگیر است؛ نمونه‌ی آن کرمانشاه است که در آن توسعه‌ی مصرف سی‌ان‌جی به صرفه‌جویی ۲۸ میلیون لیتر بنزین انجامیده است.

چرا این خبر مهم است؟

بنزین حساس‌ترین فراورده‌ی نفتی در بازار داخلی ایران است و رشد فزاینده‌ی مصرف آن، توازن تولید، توزیع و منابع ارزی را تحت فشار می‌گذارد. ثبت رشد منفی در آبان ۱۴۰۵ می‌تواند نشان‌دهنده‌ی اثربخشی سیاست‌های مدیریت مصرف باشد؛ روندی که در صورت تداوم، فشار بر زنجیره‌ی تأمین سوخت را کم می‌کند و هم هزینه‌های وارداتی را کاهش و هم فرصت‌های صادراتی را تقویت می‌کند. برای بازار انرژی، تداوم این روند معیار روشنی برای سنجش کارایی سیاست‌های سمت تقاضا خواهد بود.

پرسش‌های پرتکرار

رشد منفی مصرف بنزین به چه معناست؟ یعنی مصرف بنزین کل کشور در آبان ۱۴۰۵ نسبت به دوره‌ی مشابه پیشین کاهش یافته است؛ نه صرفاً اینکه آهنگ رشد کندتر شده باشد.

کدام ابزارها در مهار رشد مصرف نقش داشتند؟ بسته‌ی سیاست‌های مدیریت مصرف دولت چهاردهم با محوریت کارت هوشمند سوخت و افزایش مصرف سی‌ان‌جی.

سهم سی‌ان‌جی در صرفه‌جویی چقدر بوده است؟ در نمونه‌ی کرمانشاه، توسعه‌ی مصرف سی‌ان‌جی به صرفه‌جویی ۲۸ میلیون لیتری بنزین انجامیده است.